Kardiyak ERAS Birimi


1. Kardiyak ERAS Nedir?

ERAS (Enhanced Recovery After Surgery – Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme), cerrahi hastalarda ameliyat sonrası sonuçları iyileştirmeyi amaçlayan, kanıta dayalı, multidisipliner ve hasta odaklı bir bakım yaklaşımıdır.

Kardiyak ERAS, bu yaklaşımın kalp cerrahisine uyarlanmış ve sistematik hale getirilmiş formudur.

2. Kardiyak ERAS’ın Felsefesi

Kardiyak ERAS yaklaşımı, hastanın:

  • Ameliyat öncesi poliklinik değerlendirmesinden,
  • Ameliyat sürecine,
  • Yoğun bakım ve servis takibine,
  • Taburculuk sonrası evde iyileşme dönemine
    kadar uzanan tüm tedavi yolculuğunu kapsar.

Temel hedefler:

  • Cerrahiye bağlı metabolik ve inflamatuvar stresi azaltmak
  • Kardiyopulmoner fonksiyonların erken dönemde normale dönmesini sağlamak
  • Optimal ağrı kontrolü ve erken mobilizasyon ile hastayı en kısa sürede günlük yaşantısına döndürmek

Bu hedeflere; modern anestezi teknikleri, multimodal analjezi, erken ekstübasyon, hedefe yönelik sıvı tedavisi, erken oral beslenme ve mobilizasyon ile ulaşılır.

3. Kardiyak ERAS’ın Tarihçesi ve Bilimsel Temeli
  • ERAS kavramı 1990’lı yılların sonunda Prof. Dr. Henrik Kehlet tarafından geliştirilmiştir.
  • 2001 yılında ERAS Society’nin temelleri atılmıştır.
  • Kardiyak cerrahiye özel ERAS konsepti 2017’de bir çalışma grubu olarak başlamış,
  • 2019 yılında ilk resmi Kardiyak ERAS kılavuzları yayınlanmıştır.

Kardiyak ERAS uygulamalarının gelişiminde Dr. Daniel B. Engelman, “Fast-Track Cardiac Surgery” ve ERAS prensiplerinin kardiyak cerrahiye sistematik entegrasyonunda öncü rol oynamıştır.

Günümüzde Kardiyak ERAS protokolleri, uluslararası kardiyak cerrahi ve anestezi kılavuzlarında yer almakta ve modern bakım anlayışının ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmektedir.

4. Kardiyak ERAS Neden Kullanılmalıdır?

Bilimsel çalışmalar, geleneksel bakıma kıyasla Kardiyak ERAS protokollerinin:

  • Hastanede kalış süresini kısalttığını
  • Postoperatif komplikasyonları %30–50 oranında azalttığını
  • Yoğun bakım ve mekanik ventilasyon süresini azalttığını
  • Hasta memnuniyetini ve yaşam kalitesini artırdığını göstermektedir.
5. Kardiyak ERAS Birimi Organizasyonu

Kardiyak ERAS, bireysel bir uygulama değil; multidisipliner ekip çalışmasına dayalı bir sistemdir.

Ekip bileşenleri:

  • Kalp ve Damar Cerrahı
  • Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı
  • ERAS Hemşiresi
  • Servis ve Yoğun Bakım Hemşireleri
  • Diyetisyen
  • Fizyoterapist

Tüm ekip, hastanın tedavi sürecini birlikte planlar, uygular ve sürekli olarak izler.

6. Necmettin Erbakan Üniversitesi Kardiyak ERAS Birimi

Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyak ERAS BİRİMİ, kardiyak cerrahi hastalarında ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında bütüncül ve yapılandırılmış bir bakım sunmak amacıyla kurulmuştur.

Merkezimizde hasta akışı şu şekilde planlanır:

  • Ameliyat kararı verilen hastalar Kardiyak ERAS Birimi’ne yönlendirilir.
  • Hastalar multidisipliner ekip tarafından değerlendirilir.
  • Cerrahi risk, eşlik eden hastalıklar ve fonksiyonel kapasite dikkate alınarak kişiye özel Kardiyak ERAS planı oluşturulur.
7. Ameliyat Öncesi Hazırlık (Prehabilitasyon)

Ameliyat öncesi dönemde temel hedef, hastayı cerrahiye en iyi fizyolojik durumda hazırlamaktır.

7.1. Beslenme Desteği

  • Diyetisyen eşliğinde protein ağırlıklı beslenme programları uygulanır.
  • Amaç kilo kaybı değil; kas kütlesini, bağışıklık sistemini ve iyileşme kapasitesini artırmaktır.

7.2. Fizyoterapi ve Solunum Egzersizleri

  • Solunum kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler
  • Erken mobilizasyonu kolaylaştıran fiziksel aktivite programları
    Bu sayede ameliyat sonrası akciğer komplikasyonları azaltılır.

7.3. Hasta ve Hasta Yakını Eğitimi

       7.3.1. Ameliyat öncesi bilgilendirme

  • Ameliyat süreci
  • Yoğun bakım dönemi
  • Ağrı kontrolü
  • Mobilizasyon
  • Taburculuk sonrası bakım
    konularında ayrıntılı bilgilendirme yapılır.
8. Ameliyat Sonrası Hızlandırılmış İyileşme Süreci

Kardiyak ERAS protokolü kapsamında:

  • Erken ekstübasyon
  • Etkili ve güvenli ağrı kontrolü
  • Erken oral beslenme
  • Yoğun bakım ve servis döneminde erken mobilizasyon
  • Taburculuk sonrası evde iyileşme sürecinin planlanması
    hedeflenir.

Bu yapılandırılmış süreç sayesinde hastalar daha hızlı ayağa kalkar, daha az komplikasyon yaşar ve günlük yaşamlarına daha kısa sürede döner.

9. Kardiyak ERAS’ın Kazanımları

Hastane İçin:

  • Karmaşık bakım zincirinin optimizasyonu
  • Personel memnuniyetinde artış
  • Hemşirelik iş yükünün azalması
  • Daha az yeniden yatış
  • Kaynakların etkin kullanımı ve maliyet tasarrufu
  • Yapılandırılmış bilgi ve bakım sürecine katılım

Hasta İçin:

  • Daha az ciddi komplikasyon
  • Daha kısa hastanede kalış süresi
  • Daha hızlı ve güvenli iyileşme
  • Yaşam kalitesi ve sağkalım oranlarında iyileşme
10. Öncü ve Örnek Bir Merkez

Necmettin Erbakan Üniversitesi Hastanesi Kardiyak ERAS Birimi;

  • Hasta odaklı
  • Kanıta dayalı
  • Multidisipliner yaklaşımıyla

ülkemizdeki hastaneler için örnek teşkil eden, etkin, güvenli ve sürdürülebilir bir bakım modeli sunmaktadır.

11. NEÜ KVC Kardiyak ERAS – Birime Özgü Uygulamalar

Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği bünyesinde uygulanan NEÜ KVC Kardiyak ERAS Programı, uluslararası ERAS Society kılavuzları temel alınarak, kliniğimizin hasta profili, ameliyat hacmi ve akademik deneyimi doğrultusunda yapılandırılmıştır.

Programımız; kanıta dayalı tıp ilkeleri ile klinik pratiğin uyumunu esas alan, sürdürülebilir ve ölçülebilir bir bakım modeli olarak yürütülmektedir.

12. NEÜ KVC Kardiyak ERAS Ekibi

Kardiyak ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) uygulamaları, deneyimli akademik liderlik eşliğinde, multidisipliner ekip anlayışı doğrultusunda uygulanmaktadır.

ERAS Ekibinde Yer Alan Hocalarımız ve Sağlık Profesyonelleri:

KVC ÖĞRETİM ÜYELERİ

  • Prof. Dr. Niyazi Görmüş (Anabilim Dalı Başkanı)

  • Prof. Dr. Ömer Tanyeli (ERAS Sorumlu Öğretim Üyesi)

  • Prof. Dr. Erdal Ege

  • Prof. Dr. Yüksel Dereli

  • Doç. Dr. Mehmet Işık

  • Dr. Öğr. Üyesi Serkan Yıldırım

  • Dr. Öğr. Üyesi Yalçın Günerhan

ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON

  • Prof. Dr. Gamze Sarkılar

ERAS HEMŞİRESİ

  • Canan Çevik

KALP VE DAMAR CERRAHİSİ YOĞUN BAKIM 

  • Sorumlu Hemşire Arife Akça 

  • Yoğun Bakım Ekibi

KALP VE DAMAR CERRAHİSİ SERVİS

  • Sorumlu Hemşire Seval Tobakçal

  • Servis Ekibi

KALP VE DAMAR CERRAHİSİ AMELİYATHANE

  • Sorumlu Hemşire Hatice Uğurelli

  • Ameliyathane Ekibi

DİYETİSYEN

  • İrem Damancıoğlu Kıran

FİZYOTERAPİST

  •